Zet de betonstop een rem op jouw bouwplannen?

Vanaf 2040 mag er niet meer gebouwd worden in de open ruimte. Vlaams minister voor Ruimtelijke Ordening Joke Schauvliege (CD&V) nam dat besluit al meer dan een jaar geleden. Maar wat betekent deze zogenaamde ‘betonstop’ nu precies voor wie bouwplannen heeft, nu het voorstel een stuk concreter is? Lees hier het antwoord op de 6 meest brandende vragen over de betonstop.

weiland met bebouwing

Er wordt weleens beweerd dat de Vlaming geboren is met een baksteen in de maag… En de cijfers liegen er niet om: in 2015 was er reeds 33 procent van de open ruimte in Vlaanderen ingenomen voor huisvesting, industrie, transport, recreatie, enz. Blijft deze trend zich doorzetten, dan zal er tegen 2050 al ruwweg 41,5% van de open ruimte zijn benut. Om die verharding van het Vlaamse landschap tegen te gaan, stelde Schauvliege de betonstop voor.

Vandaag verdwijnt er dagelijks nog 6 hectaren open ruimte als gevolg van nieuwe bouwprojecten. Dat is te veel, stelt Schauvliege. Dat getal moet tegen 2025 teruggebracht worden tot maximum 3 hectaren. Tegen 2040 mag er helemaal geen nieuwe open ruimte worden ingenomen. Er mag dan enkel nog gebouwd worden op plaatsen die reeds bebouwd zijn (geweest) of in de kerngebieden van steden en gemeenten.

Welk effect heeft de betonstop op onze levensstijl?

We zullen allen compacter moeten gaan leven: doordat het bouwen in de stads- en dorpskernen aangemoedigd wordt, zullen we een verdichting van deze kernen krijgen. Dat zal gerealiseerd worden door de beschikbare grondoppervlakte optimaal te benutten: één bestaand pand zal bijvoorbeeld opgesplitst worden in meerdere wooneenheden. Ook in de hoogte bouwen kan een oplossing bieden. Daarnaast worden er ook alternatieve samenlevingsvormen zoals co-housing onderzocht.

Waarom is de betonstop noodzakelijk?

Wil de volgende generatie nog in een leefbaar Vlaanderen wonen, moeten we komaf maken met het volbouwen van open ruimte. Doordat we zo verspreid wonen, zijn we enorm afhankelijk van onze eigen wagen, terwijl het openbaar vervoer dan weer niet rendeert. Door dichter bij verkeersknooppunten en openbaar vervoer te gaan wonen, zal er minder fileleed zijn. Compacter wonen betekent ook dat we minder druk zullen zetten op de energiemarkt: het verwarmen van een rijhuis vraagt uiteraard veel minder energie dan dat het geval is bij een vrijstaande woning. We mogen tot slot ook niet vergeten dat er dankzij de betonstop ook terug meer plaats komt voor natuur!

versnipperd landschap Vlaanderen

Gaan we allen dichter bij dorps- en stadskernen wonen, zal het mobiliteitsprobleem al gedeeltelijk verholpen zijn.

Ik bezit een bouwgrond, moet ik mij nu zorgen maken?

Nee. Schauvliege benadrukte dat er geen probleem is voor wie een perceel bezit dat ruimtelijk als bouwgrond staat ingekleurd. Ligt het perceel in een woonuitbreidingsgebied met reservebouwgronden, dan komt er mogelijk een verandering van bestemming. De exacte invulling zal van gemeente tot gemeente verschillen. De Kempense gemeente Geel is bijvoorbeeld de eerste die een concreet voorstel op tafel heeft liggen over de nieuwe bestemming van de bouwgronden in haar grondgebied.

Mijn kavel wordt bos- of natuurgebied, word ik daarvoor gecompenseerd?

Eigenaars van een reservegrond die anders wordt ingekleurd, zullen niet in de kou komen te staan. Zij kunnen rekenen op een van drie vergoedingsmogelijkheden.

  1. Allereerst, kan de overheid beslissen de eigenaar van een perceel dat niet langer bebouwd mag worden financieel te vergoeden. Schauvliege wil deze tegemoetkoming op 100% vastleggen. Wil men alle eigenaars deze schadevergoeding betalen, kunnen de kosten voor de regering oplopen tot 1,5 miljard. Toch zou het betalen van deze compensatie tot 12 miljard euro goedkoper kunnen zijn dan niets doen. Zoals eerder aangehaald, zou er flink bespaard kunnen worden door het fileleed en energieverbruik terug te dringen. Ook de kosten voor het aanleggen en onderhouden van nutsleidingen en wegen zullen teruggeschroefd worden.
  2. Daarnaast wordt er ook gedacht aan een tweede mogelijkheid: het ruilsysteem. Mag je niet meer bouwen op je kavel, dan kan je die gaan inruilen voor eentje waar dat nog wel mogelijk is. Jouw bouwrechten worden dus overgeheveld naar een andere locatie in een dorps- of stadskern.
  3. Tot slot, wordt er ook nog een derde optie voorgesteld: het verhandelen van ontwikkelingsrechten. Wanneer er een bouwverbod geldt voor jouw perceel, ontvang je hiervoor ontwikkelingsrechten die je vervolgens kan verkopen aan iemand die nog wel mag bouwen op zijn grond. De andere partij kan zijn project zo bijvoorbeeld uitbreiden met een extra verdieping. Jij ontvangt in de plaats een rechtvaardige compensatie en behoudt de eigendom van het perceel. Een win-winsituatie dus!

Kan ik een nieuw gebouw optrekken op een perceel waar reeds een bestaande woning staat?

Ja, nieuwbouwprojecten zullen toegelaten worden in de al ingenomen ruimte. Het afbreken van bestaande woningen zal op termijn dan ook aangemoedigd worden. Op die manier wordt er geen nieuwe ruimte ingenomen, maar kan er zelfs extra woongelegenheid worden gecreëerd, zoals door toevoegen van extra verdiepingen.

Zullen de prijzen van een bouwgrond spectaculair stijgen of dalen?

spaarpot bouwplannen

Vooral in de stads- en dorpskernen verwacht men dat de prijzen voor een bouwgrond zullen stijgen.

Er wordt gevreesd dat wanneer bekendgemaakt wordt welke kavels hun bouwrechten behouden en welke reservebouwgronden worden geschrapt, de marktprijs van een bouwgrond serieus in prijs zal gaan schommelen. Bouwgronden op de buiten zullen mogelijk minder waard worden. Toch blijft veel afhankelijk van de koopkracht: de waarde van een perceel wordt bepaald door wat kopers ervoor kunnen én willen betalen. Een drastische daling wordt daarom niet verwacht. Wel wordt voorspeld dat een bouwgrond in een stedelijk gebied in prijs zal stijgen. Door de verdichting in de dorps- en stadskernen, zal de prijs per wooneenheid weliswaar constant blijven.

Auteur:
- Publicatiedatum:

Wil je dit interessante artikel delen?